(PAGASA 24-HOUR PUBLIC WEATHER FORECAST as of Monday, 26 February 2024) Easterlies affecting the eastern section of the country. Butuan City, Agusan del Norte, Agusan del Sur, Dinagat Islands, Surigao del Norte and Surigao del Sur will experience Partly cloudy to cloudy skies with isolated rainshowers or thunderstorms due to Easterlies / Localized Thunderstorms. Possible flash floods or landslides during severe thunderstorms. Light to Moderate winds coming from East to Northeast will prevail with Slight to Moderate seas (0.6 to 2.5 meters).

Thursday, December 19, 2019

Caraganon IP youth passes army course class

By Doreen Marielle N. Rosales

BUTUAN CITY, Dec. 19 -- A Manobo youth, who once served as a Citizen Armed Forces Geographical Unit (Cafgu) Active Auxiliary (CAA), successfully graduated from the Candidate Soldier (CS) Course Class of the 4th Infantry “Diamond” Division (4ID), Philippine Army on December 14 at the division's training school at Camp Osito, Bahian, Malaybalay City, Bukidnon.

Private Marvin T. Banglid, 23, a Manobo from Brgy. Kasapa-1, Loreto, Agusan del Sur, served the military as a CAA for five years before joining the course. To inspire fellow indigenous people (IP) youth to serve the country and their people was his motivation for finishing the course.

“I am humbled with our government’s endless service to my people and I wish to repay it with by serving the military,” he said.

Banglid is one of the 243 CS who were promoted to new privates after completing the 24-week Basic Military Training (BMT) and Jungle Warfare Mountain Operations (JWMOC) and are now ready to serve the people of regions 10 and Caraga.

Over 88% of the total graduates are from the said regions while the remaining 12% came from regions 1, 7, 8, 9, and 12.

Batches 608 and 609 of 2019 also take pride in their IP candidates who endured immense hardships to pass the course class and help oversee the welfare of the IPs in the country.

Commander of the 4ID MGen. Franco Nemesio M. Gacal congratulated the batches for having completed the course and imparted a piece of advice to the new batch of military personnel to ‘prepare to assume different roles’ in the attainment of peace and development.

“The Philippine government and your fellow countrymen are expecting a lot from you. You are now catalysts for change. Let this serve as a reminder for you to find the courage and discipline to do what is right and just,” he added. (with a report from 4ID, Philippine Army/PIA-Caraga)

Manobo youths: We need DepEd schools for IPs

By Lt. Krisjuper Andreo Punsalan

TANDAG CITY, Surigao del Sur, Dec. 19 -- A young resident of Sitio Simowao (Kilometer 9), Diatagon, Lianga Surigao Del Sur wishes that a Department of Education (DepEd) operated school will be constructed in their place. The young resident emphasized during his speech at the closing ceremony of the 3rd Lianga Youth Leadership Summit (YLS), recently held at the 9th Special Forces “Hounds’ Company, 3rd Special Forces “Arrowhead” Battalion (3SFBn) headquarters in St. Christine, Lianga town.                    

 “I strive hard to finish school and help my family because I know that the communist New Peoples Army (NPA) terrorist-influenced areas find it hard to prosper. We wish that a DepEd school will be constructed here in our sitio,” said Jackyboy Salinas, a young resident of Sitio Simowao (Kilometer 9).

Of the 95 YLS participants, eight of them were from the conflict-affected indigenous peoples (IP) community of Kilometer 9 who joined for the first time.

In their problem tree and root cause analysis workshop, they identified the issues that greatly affect the youth in their community which include quality education and insurgency.

Salinas, a product of Alternative Learning Center for Agricultural Development (ALCADEV), and his fellow YLS graduates who are currently secondary school students said that it would be better if IP DepEd schools are established. Some of the ALCADEV and Tribal Filipino Program of Surigao del Sur (TRIFPSS) graduates find it hard to transfer to other DepEd schools because their papers are not valid and are non-accredited.

The reason why communist-influenced militant groups hamper the educational intervention of DepEd in conflict areas is because their schools, TRIFPSS and ALCADEV, will become irrelevant and will die a natural death. Most of the IPs, when asked, wanted to transfer to the DepEd-accredited IP government schools once these become readily available in their sitios,” said Col. Allan Hambala, 401st Infantry Brigade commander.

Meanwhile, the DepEd said that they will include Kilometer 9 as a beneficiary of their Last Mile School Program to address gaps in isolated, disadvantaged areas and to offer a far better quality of education than the ALCADEV and TRIFPSS which are non-DepEd accredited and alleged NPA-linked schools. (3rd SFBn/PIA-Surigao del Sur)

AgNor town conducts RICO program

By Atty. Mary Christine Anthonette M. Salise-Punzalan

BUTUAN CITY, Dec. 19 --  The municipality of Nasipit, Agusan del Norte conducts its second Renewed and Intensified Community Outreach (RICO) Program at Sitio Tabon, Barangay, Aclan, Nasipit, Agusan del Norte.

The RICO Program was first launched in Barangay Jaguimitan, Nasipit, Agusan del Norte last December 11, 2019.  More than 550 households benefited from different government services.

The outreach program in Barangay Aclan catered to more than 300 households in the said barangay and its neighboring sitios.

Free legal services, operation tuli, provision of food packs, distribution of seedlings, release of COMELEC IDs, medical-dental services and all other services were provided by the LGU and its partner national government agencies.

"This is our way of winning back the lost trust of the people to the government, making the constituents feel loved and cared by government officials," said Mayor Enrico R. Corvera.

"If we have to make this monthly, we will, just to change the way people living in the mountainous areas define public service," he added. (DILG Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Model farm sa bulanghoy gikasa na

By Angel F. Gaviola

MUNISIPYO SA LAS NIEVES, Agusan del Norte, Disyembre 19 -- Gisugdan dinhi niadtong Disyembre 16, pagpahiluna ang mahimong model farm sa bulanghoy, usa sa mga crops kansang kalambuan tutokan sa probinsya ubos sa AGUSAN UP!, ang kampanya sa kalambuan ubos sa administrayon ni Gobernador Dale B. Corvera.

Sa panagtigum nga gihimo sa Barangay Lingayao, ang sentro sa model farm, mikomiter ang grupo sa mga mag-uuma og kinatibuk-an 30 ektaryas nga himoong uma sa bulanghoy, ang magsilbing unang tikang sa pagpatuman sa maong proyekto.

Sa maong panagtigum gilatid usab sa mga lumilihuk sa gobyerno sa serbisyo sa agrikultura sa munisipyo, sa probinsya ug sa rehiyon sa Caraga ang mahimo nilang mga serbisyo pagpatigayon sa maong model farm.

Mitambong usab sa maong tigum ang representante sa mag-uuma sa bulanghoy sa silingang lungsod sa Esperanza, Agusan del Sur nga mipaambit sa kakulang sa suplay sa produkto sa nahimo nilang merkado ug andam ang iyang grupo nga paliton ang tanang ani sa mahimong model farm.

Isip suporta sa model farm, gipadayag ni Francis Louie Parina sa Department of Agriculture sa Caraga nga mopadangat ang iyang buhatan sa gikinahanglang planting materials ug inputs

Sa bahin sa munisipyo, tabangan sa buhatan sa agrikultura niini ang mga mag-uuma pag-organisa ug pagpalig-on sa ilang organisasyon, sumala pa ni Leonito Pasquito, ang Municipal Agriculture Officer.  Motabang usab ang munisipyo pagproseso og loan gikan sa banko o gikan sa mga kooperatiba nga mahimo nilang conduits.    

Sa bahin sa probinsya, nakatakda usab nga suportahan sa Provncial Agriculture Office ang pagpataas sa katakus sa mga mag-uuma pagpadagan sa model farm. Mopahiluna usab kini ug  lain pang mga model farms sa ubang lungsod,  sumala pa ni Miguel Velasco, ang corn and cassava production coordinator sa probinsya.

Kalambigit sa AGUSAN UP!, gipasabot ni Orencio Corvera Jr., ang nagsilbing consultant sa maong kampanya sa paglambo, nga gawas sa suporta sa model farm sundan sa programa ang mahimong sustinidong paglambo sa industriya sa bulanghoy. Iyang gibutyag nga ubos s AGUSAN UP! gipunting nga 3,000 ektaryas ang matamnan sa mosunod nga walo ka tuig ug makamugna gyod og processing plant sa probinsya mismo sama sa paggama og harina, feed processing ug paggama ug uban pang produkto gamit ang bulanghoy. (AGUSAN UP, Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Pagproseso sulbad sa mga mag-uuma sa lubi sa barat nga presyo

By Angel F. Gaviola

DAKBAYAN SA BUTUAN, Disyembre 19 -- Aron masulbad ang kasamtangangang barato kaayo nga palit sa lubi, gisugyot sa mga organisasyon sa mag-uuma nga nagsandig sa maong industriya nga maghiusa, magtampohay og kapital ug makig-alayon sa probinsya sa Agusan del Norte ug ubang ahensya sa gobyerno pagtukod og kaugalingong  integrated coconut processing plant ubos sa proyektong 'Process! Process! Process! sa AGUSAN UP!'.

Kini ang nahimong resolusyon tubag sa kakulian nga giatubang karon sa mga maglulubi kansang mga lider mitambong sa konsultasyon kalabot sa AGUSAN UP!, ang kampanya sa kalambuan sa probinsya ubos sa administrayon ni Gob. Dale B. Corvera.

Walay pag-ubos ang taas nga sa presyo sa oil, sumala pa usa ka lider sa mga mag-uuma sa lubi. P50 gihapon ang kilo niini karon samtang ang tibuok lubi naa lang sa P2-3 ang kilo, iyang dugang.

Sa maong presyo sa lubi, igo ra sa magkatkat ang mahimo nilang halin, dugang sa ubang mag-uuma nga apil sa maong konsultasyon.

Ang Agusan del Norte naay 37,415 ektaryas nga kalubian karon. Nag-okupar kini sa 77% sa kayutaan pang-agrikultura sa probinsya ug nagpakita kini sa kadaghan sa mga mag-uuma nga apektado sa ubos nga presyo niini.

Apil sa resolusyon sa mga mag-uuma sa lubi mao ang pag-intercrop sa ilang kalubihan og cacao o saging aron mokita ang  ilang luna og dugang. 

Ang sugyot sa pagmugna og integrated coconut processing plant apil sa unang mga proyekto nga tutokan ubos sa 'Process! Process! Process! sa AGUSAN UP!' nga programa. Suportahan usab niini ang intercropping sa cacao ug saging.

Ubos sa AGUSAN UP! gipunting nga mosaka ang bahandi nga mamugna sa probinsya aron modaku ang kita sa mga lumulupyo niini pinaagi sa pagproseso sa mga abot sa uma. Gipunting usab nga motaas ang kita sa matag ektarya sa uma sa probinsya gikan sa kasamtangan nga P56,000 ngadto sa P100,000 matag ektarya ug ang intercropping maoy usa sa mga nakitang pamagi niini. (AGUSAN UP, Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)