PIA News Service - Wednesday, May 4, 2011

Health workers, police train on gathering evidence of violence against women and children

By Jean Radoc

BUTUAN CITY, May 4 (PIA) – Police from 20 stations in Caraga region and health officials last Tuesday attended a training to improve their skills in gathering and protecting evidence of violence against women and children.

Dr. Corazon De Ungria, head of the DNA Analysis Laboratory of the Natural Science Research Institute gave details on how and what evidence to collect at the crime scene. She also explained how to manage the evidence so that these do not get contaminated. Contaminated evidence is not admissible in court, she said.

Ungria also said that a suspected sexual offender’s DNA is the best evidence that can be used to prove the commission of the crime, especially in rape cases.

She demonstrated steps in gathering forensic DNA samples. The participants were also taught how to use the sexual assault evidence collection kit.

Health workers and the police are among the first few people that a victim of violence runs to immediately after a sexual assault, thus, they need special skills to address the situation, said Vilma Horca of the Development Academy of the Philippines (DAP) in Mindanao.

Apart from skills in gathering and protecting evidence, the police and health official should also know how to take care of a victim’s emotional and psychological needs.

“What is most important is that the personnel who attend to the victim must not further traumatize the victim – both the health and security sectors must operate on the principle not to harm the victim,” Ms. Horca added.

The three-day training also tackled other topics including conducting legal interview, establishing referral system, understanding laws related to gender-based violence and testifying in court, among others.

This capacity-building project is spearheaded by the Department of Social Welfare and Development (DSWD) Region 13 under the Comprehensive Pilot Intervention Plan Against Gender-based Violence in Caraga (COPIPAGV 13) in partnership with the Development Academy of the Philippines (DAP) Mindanao Office.

Meanwhile, Lyca Sarenas, National Project Officer of the COPIPAGV gave assurance that the project will provide the sexual assault evidence collection kits to the areas covered by the COPIPAGV in Caraga.

She said the project will ensure further interventions in addressing gender-based violence that would help lower the incidence in Caraga, one of the few regions identified as having high rates of gender-based violence. (DAP Mindanao/PIA-Caraga)


15 police, 2 soldiers receive gallantry award

by Greg Tataro, Jr.

TANDAG CITY, May 4 – Local government Secretary Jessie Robredo and Philippine National Police Chief Gen. Raul M. Bacalzo awarded 15 police and two (2) soldiers last Saturday the “Medalya ng Katapangan” for gallantly repelling the attack of some 100 fully armed New People’s Army rebels. They were also given an undisclosed amount of cash reward.

The incident took place early morning of April 28 when communist insurgents tried to overrun the Lianga Municipal Police Station, 105 kilometers south of this city. The fire fight lasted for almost two hours.

Surigao del Sur Governor Johnny T. Pimentel lauded the 15 Philippine National Police (PNP) personnel and two soldiers from 29IB, Philippine Army (PA).

Meanwhile, Police Provincial Director SSupt Julito M. Diray also confirmed that the said 15 police personnel will be recommended for possible spot promotion. He said his office is now in the process of gathering documents required for their promotion.

During the clearing operations, an injured NPA member identified as Alvin Laog-laog whose residence is still under verification was captured. Authorities said the NPA rebels had suffered more casualties as shown by blood stains in the route of withdrawal. (Radyo ng Bayan-Tandag/PIA Surigao del Sur)


Lathalian: Sa abaca, may mga pagbabago sa buhay

ni David M. Suyao

AGUSAN DEL SUR, Mayo 4 (PIA) -- Nagsimula ang lahat sa pagsisikap ng mga maybahay na magtanim ng abaca sa mga bakanteng lote upang mapunan ang kaunting kinikita ng kanilang pamilya na nanggagaling sa pagsasaka. Noon, sa tuwing aanihin ang kanilang pananim na abaca, ito ay pinuproseso sa pamamagitan ng kamay lamang, at ipinagbibili ng por-kilo sa lungsod. Ito ang nakaugalian ng mga pamilya sa Barangay Sinai noon.

Hanggang isang araw, habang ang isang maybahay na taga-Barangay Sinai na nagngangalang Aling Rona ay naglalako ng kanilang abaca sa lungsod, isang mamimili na eksperto sa kalidad ng abaca ang nakapuna ng kanyang nilalako. At sa kanilang pag-uusap, napagkasunduan nilang bisisita ang naturang mamimili sa Barangay Sinai, at ng personal na makita kung papano pinapatubo ng taga Barangay Sinai ang kanilang abaca, at ang pag proseso nito. At iyon ang simula na naging masigasig ang taga-Barangay Sinai na magtanim ng abaca.

Naging usap-usapan ang tungkol sa malawakang pagtanim ng abaca ng mga taga Barangay Sinai. Naging malakihan ang pagbebenta ng abaca ng mga magsasaka, kung kaya’t umabot sa kaalaman ng pamahalaang bayan ng Sibagat ito. Ito ang nagbunsod sa mga opisyales upang bigyan ng kaukulang tulong ang kanilang kabuhayan. Kabagi nito ang bagbibigay ng pagsasanay ng mga kababaiham (na karamihan ay mga asawa ng mga magsasaka) sa pag proseso ng abaca na kung tawagin ay abaca weaving.

Naging organisado ang mga kababaihan sa Barangay Sinai at naging masigasig sa pag proseso (weaving) ng abaca kung kaya noong taon 2003, ang kupunan ng mga kababaihan sa Sinai ay nerihestro. Ito ay tinawag na Sibagat Abaca Weavers Association (SAWA). Lalo pa nilang pinag-ibayo ang kanilang galing sa pamamagitan ng mga pagsasanay sa pagproseso ng abaca at natuto naman sila ng tinatawag na “tinagak making and loom weaving”. At sa paglipas ng panahon, sila ay naging eksperto, at lumawak ang kanilang kalakalan ng produkto na gawa sa abaca. Kung kaya sa kanila na din bumibili ng produktong abaca ang Rehiyon 5 at 8.

Sa kanilang pagsali sa mga “product promotions,” napag-alaman nila ang kahalagahan ng “value-adding system” kung saan, mas magkakaroon sila ng mas malaking kikitain pag mas maganda pa ang kanilang produkto. Kung kaya naging hamon sa kanila ang palawakin pa ang kanilang taga proseso sa kanilang barangay at sa mga karatig barangay para mas malaki ang kanilang produksyon at mapagbilhan at maseguro ang malakihang kita ng mga manggagawa.

Dahil sa mahusay na pamamalakad at de kalidad na mga produkto, naging model ang SAWA sa kanilang proyekto. Marami ang mga bumibisita sa kanilang lugar at nagsasagawa ng pag-aaral kaugnay sa mahusay na pamamahala ng proyekto at proseso ng trabaho, pati na ang teknolohiya sa pagtanim ng abaca at paggawa ng sinamay. Katunayan nito, gumawa ang UNIDO mula sa Davao ng isang manual upang gawin na batayan ng kanilang kupunan sa pagtrabaho.

Ang sinamay, na siyang produkto mula sa abaca, ay dumadaan sa maraming proseso. Ang bawat proseso ay nangangailangan ng mga manggagawa—mula sa pagtanim hanggang sa pag-ani. Ito ang dahilan na ang industriya ng sinamay ay nagbibigay ng trabaho sa maraming residente ng Barangay Sinai at mga karatig barangay.

Sa kanilang pakikipag-ugnayan sa iba’t-ibang ahensiya, ang SAWA ay naka ipon ng P5.5 milyong puhunan para sa pagpapaunlad ng proyektong mula sa abaca. Noong taong 2006 lamang, ang SAWA ay nakalikom ng P78,000 mula sa pamahalaan ng Sibagat na inilaan para sa pagsasanay ng paggawa ng bags, gamit ang sinamay, kasali na ang pagbili ng pantahing makina para sa paggawa ng bags. Nadagdagan pa ito ng pundo mula sa PACAP na nagkahalaga ng P3,849,470 Noong 2007,ang SAWA ay nakuha din ng pondo mula sa Department of Trade and Industry/ One-Town-One-Product program ng halagang P80,500. Dagdag pa ditto ay P32,000 mula sa DTI-OTOP para sa pagpapalago ng pananim na abaca.

Ang industriya ng abaca ay may malaking naitulong sa bayan ng Sibagat. Ito ay nakatulong sa pagpaayos sa mga “farm-to market roads,” para mapadali ang pag dala ng mga produktong agrikultura sa mga palengke ng bayan, Sa kasalukuyan, hindi lamang ang SAWA ang siyang may matingkad na negosyo kung hindi ang buong industriya ng abaca sa buong bayan ng Sibagat, na siyang nagbibigay trabaho sa marami, at nagbibigay tulong sa komunidad. (PIA-Agusan del Sur)


Tagalog News: CCTV camera, makakatulong sa paglutas sa krimen – Cong. Aquino

ni Robert E. Roperos

BUTUAN CITY, Mayo 4 (PIA) – Sinabi ni Congressman Jose Aquino II ng unang distrito ng Agusan del Norte na ang closed circuit television o CCTV cameras ay maaaring makatulong sa paglutas ng krimen sa isang siyudad tulad ng Butuan.

Ito ang sinabi ng opisyal matapos ang sunod-sunod na krimen nitong mga nakaraang buwan kung saan maraming mga mamamayn dito ang naging biktima ng holdap at pagnanakaw.

Samantala, inamin ni PSupt. Francisco Dungo na ang paglalagay ng mga CCTV cameras ay may malaking naitulong sa kapulisan ng mga naglalakihang siyudad ng Metro Manila, Cebu, at Davao upang ma-monitor ang mga nagaganap na krimen sa araw-araw.

“Sa mga malalaking siyudad sa Metro Manila, at kahit na sa Cebu, sa Visayas at Davao ng Mindanao, ang CCTV camera ang ginagamit na monitoring device ng mga kapulisan doon at napag-alamang bumaba talaga ang crime incidence rate ng mga nasabing lugar base sa report ng PNP,” ani Dungo.

Dagdag pa ng opisyal na dahil sa paggamit ng mga CCTV cameras, mas mapapaigting pa ng kapulisan ang kanilang operasyong pang seguridad.

Dahil dito, sinabi ni Aquino na ang kaniyang tanggapan ay gagawa ng proposal sa mga opisyal ng siyudad na mapa-instolan ng mga CCTV cameras ang ilang bahagi ng siyudad.

Ani Aquino pagtutulungan ang gastusin sa pagpapa-install ng mga ito.

Dagdag ni Aquino, mas madaling pumasok ang mga negosyante sa isang lugar, kapag mababa ang krimen. “Dahil dito, gaganda ang ekonomiya ng siyudad,” pagtatapos ni Aquino. (PIA-Caraga)


Tagalog News: Brgy. officials, may mahalagang papel sa kampanya laban VAWC

ni Robert E. Roperos

BUTUAN CITY, Mayo 4 (PIA) – Ipinaliwanag kamakailan lamang ni Atty. Josefe Sorrera-Ty ang mahalagang papel ng mga opisyal ng barangay sa kampanya ng pamahalaan laban sa pag-aabuso sa karaptan ng mga kababaihan at maging ng kabataan o ang tinatawag na violence against women and children (VAWC).

Sa lingguhang programa sa radyo ng Department of Social Welfare and Development (DSWD)-Caraga, sinabi ni Atty. Ty na ang mga nasabing opisyal sa barangay ang siyang nararapat na magpatupad ng mga programa ng gobyerno at ng pribadong sektor upang mapigilan ang kahit anong uri ng pang-aabuso.

Sinabi ni Ty na ang totoong pagseserbisyo sa publiko ay nagsimula sa bawat barangay. Aniya, ang mga opisyal ng barangay ang siyang responsable sa pagpapalabas ng barangay protection order. “Kaya, nararapat lang na lagi silang handa kahit anong oras upang magsilbe sa publiko lalung-lalo na sa mga na sa pang-aabuso,” sabi ni Ty.

Nanawagan din si Ty sa publiko na makipagtulungan sa mga otoridad upang pugsain ang mga pang-aabuso sa mga kababaihan at kabataan. (PIA-Caraga)


Cebuano News: By-pass road sa Butuan City nahuman na

by Nora CL Molde

BUTUAN CITY, May 4 (PIA) – Ang proyekto nga By-Bass Road sa siyudad gikan sa Junction Bon-bon-Kinamlutan hangtud Bancasi airport nahuman na, kini matud sa Department of Public Works and Highways (DPWH) OIC-regional director Danilo E. Versola.

Adunay katas-on nga 5.236 kms. ang nahuman nga concrete road ug 50.0 lm ang Bancasi bridge.

Ang maong proyekto natuman ilalum sa billion pesos Diosdado Macapagal Bridge Project aron makabaton ug alternate road para makasulod sa siyudad gikan sa Surigao-Agusan–Davao road padulong sa Butuan-Cagayan de Oro-Iligan road ug usab aron mamenosan ang pag-agi sa daan nga Magsaysay bridge.

Mikabat sa Php 452,476,072.27 ang nagasto sa national government sa maong proyekto ug kini nahuman niadtong Abril 15, 2011.

“Ang maong dalan padayon gikan sa Diosdado Macapagal Bridge hangtud sa Bancasi airport ug dili na kinahanglan pang muagi sa siyudad ug makalikay pa sa traffic,” dugang ni Versola.

Sumala pa ni RD Versola, tungod sa initial appropriation sa CY 2011 Infrastrature Program, ang DPWH nagalaum nga masugddan ang east side portion gikan sa Lemon hangtud sa NRJ Antongalon.

Tungod sa nahuman nga proyekto, nakita nga adunay mas dakong economic activities nga nahitabo sa historical nga siyudad sa Butuan. (PIA-Caraga)


Cebuano News: Sports Clinic hugot nga gisuportahan

ni Christopher Simugan

BUTUAN CITY, Mayo 4 (PIA) -- Siyam ka mga miyembro sa Diego Silang Football Club ang nahimong mamumulong atol sa gipahigayong Football Sports Clinic kagahapong adlawa, Mayo 2, 2011, sa Agusan National High School (ANHS).

Gilangkuban sa 19 ka mga Football Clubs niining Dakbayan kansa miyembro usab sa Butuan Agusan Norte Football Association (BANFA) ang misalmot sa maong Sports Clinic.

Ang BANFA mao ang asosasyon sa nagkalain-laing Football Clubs sa tibuok Agusan Del Norte diin ang Presidente niini mao usab ang atong Bise Mayor Atty. Lawrence Lemuel Fortun.

Gibatbat sa maong pulong ang mga butang mga dapat masayran sa mga sa mga trainors aron mamahimong magmalampuson ang ilang mga tinguha sa pagpakusog sa dulang Football dinhi sa atong Dakbayan.

Subay niini adunay ipahigayon nga Balanghai Football Game Festival karong umalabot nga Mayo 16-17 2011 sa Butuan City Sports Complex diin ubay-ubay nga mga dinapit nga mga Football teams nga nagagikan sa nagkalain-laing syudad sa isla sa Mindanao gikan sa lugar sa Gingoog, Surigao, Davao, Bukidnon, Marawi, Lanao og Cagayan de Oro.

Sa pakighinabi kang Mr. Cesar Mark Anthony Azarcon, miyembro sa Diego Silang Football Club nga nagkadaghan ang ihap sa mga kabatan-onang naghatag ug interest sa dulang Football, gani aduna napod mga kabatan-onang babaye ang nagtukod ug ilang kaugalingong Football Clubs. Gidugang niini nga bag-ohay pa lamang nagkampyon ang UP Football Team sa UAAP diin tulo (3) sa mga miyembro sa maong team nagagikan sa Diego Silang Football Team dinhi sa atong Dakbayan.

Tumong sa maong mga lecturers nga makadiskobre ug mga bag-ong linya ug makamugna ug di-kalidad nga mga magdudula nga maoy magdala sa dakbayan sa Butuan sa laing pasidungog sa natad sa paugnat sa kusog.

Mapasalamaton ang mga miyembro sa maong Clubs sa dakong suporta nga gihatag kanila pinaagi usab ni Kons. Dodo Cembrano ang Chairman sa Sports, Mr. Jay Rivero, City Sports Volunteer, ug sa lokal nga panggamhanan sa Butuan pinaagi usab ni Mayor Ferdinand Amante, Jr. (Butuan City PIO/PIA-Caraga)


Cebuano News: Libre sa pagtungha itunol sa panggamhanang lokal sa Butuan

ni Ritchelle F. Encabo

BUTUAN CITY, Mayo 4 -- Tungod sa paghatag ug dakong importansiya ug kamahinungdanon sa edukasyon ngadto sa katawhan, padayon ang ayuda nga gibu-bo sa lokal nga panggamhanan ni’ng dakbayan pinaagi sa paghatag ug libreng edukasyon kun scholarship ngadto sa mga kabus ug angayan nga kaestudyantehan nga buot mupadayon sa pagtungha sa kolehiyo.

Ang city scholarship program usa ka mahinungdanong makinarya nga mao’y magdasig sa kabus nga mga kabataan nga makapadayon sa ilang pagtuon, taliwala sa kawad-on.

Subay niini, ang Human Resources Management Office, pinaagi ni Gng. Luz Dumanon, mupahigayon ug usa ka qualifying examination karong umaabot Mayo 17, 2011, alas otso ang takna sa buntag sa Agusan National High School (ANHS), A.D. Curato St., ni’ng dakbayan.

Tungod niini, giaghat ug gidasig sa panngamhanan sa dakbayan ang tanang migradwar sa sekundarya nga mupahimulos niini nga oportunidad. (Butuan City PIO/PIA-Caraga)


Cebuano News: Barangay tanods orientation seminar, ipahigayon

ni Amandalyn R. Gutierrez

BUTUAN CITY, Mayo 4 (PIA) -- Tungod sa dakong panginahanglanon nga makabaton ang mga barangay tanods og tukmang oryentasyon sa pagpatuman sa ilang mga tahas ug responsibilidad, ang buhatan sa Department of the Interior and Local Government (DILG) mupahigayon ug usa ka adlaw nga pagbansay-bansay sa 14 ka mga barangay ni’ng dakbayan.

Sa maong paagi, tumong sa panggamhana sa dakbayan nga makatabang gyud sa pagpatuman sa kahapsay ug kalinaw ang mga barangay tanods ilabi na nga sunod-sunod na lamang ang mga krimen nga nanghitabo ni’ng dakbayan.

Sa laing bahin, plano karon ni Cong. Jose Aquino II uban sa pakig-alayon sa lokal nga panggamhanan ni’ng dakbayan ubos sa pagpangulo ni Mayor Ferdinand Amante, Jr. nga magpa-instolar og mga Closed Circuit Television (CCTV) cameras aron mamahimong mas epektibo ang pag-monitor sa kapulisan batok sa nagkataas nga rata sa krimen.

Gituohang mokunhod ang crime incidence rate sa dakbayan sama sa nahitabo nga pagkunhod sa ubang dagkong siyudad sa Metro Manila, Cebu ug Davao, sa panahong mabutangan na og mga CCTV cameras ang mga mahinungdanong lugar sa dakbayan ilabi na ang downtown areas. (Butuan City PIO/PIA-Caraga)