(PAGASA 24-HOUR PUBLIC WEATHER FORECAST as of Monday, 19 April 2021) At 3:00 AM today, the center of the eye of Typhoon "BISING" {SURIGAE} was located based on all available data at 250 km East of Virac, Catanduanes (14.0°N, 126.5°E) with maximum sustained winds of 195 km/h near the center and gustiness of up to 240 km/h. It is moving North Northwestward at 10 km/h. Caraga Region will experience cloudy skies with scattered rainshowers and thunderstorm due to TY Bising. Possible flash floods or landslides during moderate to heavy rains. Light to moderate winds from Northwest to Southwest will prevail over the region with slight to moderate seas/ (0.6 to 2.5 meters).

Thursday, April 8, 2021

18K more priority individuals in Caraga to receive COVID-19 vaccines

By Doreen Marielle N. Rosales

BUTUAN CITY, April 8 (PIA) -- At least 18,000 members of the priority sectors in Caraga region will be receiving jabs for the coronavirus disease 2019 (COVID-19), with the third batch of vaccines having arrived in the city on Wednesday, April 7.

The Department of Health (DOH) Caraga received 30 boxes containing 36,000 doses of CoronaVac vaccines from the one million doses procured by the Philippine government from the Chinese manufacturer Sinovac Biotech, the highest number of vaccine allocation from the current batch.

DOH Caraga Asst. Regional Director Dr. Sadaila K. Raki-in said the current batch of vaccines is intended for the remaining healthcare workers (A1) in Caraga region.

“We are aiming to vaccinate a total of 53,362 individuals belonging to the A1 priority group. To date, around 19,270 have been vaccinated so we still have more than half of the target to vaccinate,” the health officer said. Allocation of the newest batch of vaccines will be made public by the regional office soon, she said.

The DOH Caraga also reports that 98.7% of the previous batches of vaccines were already consumed, with only 200 more doses at their disposal.

Meanwhile, only 3.5% of the vaccinated population in Caraga have experienced adverse effects following immunization, according to the Food and Drug Administration (FDA) Caraga.

“Three or .15% are serious [cases] and the rest are minor cases [experiencing] fever, chest pains, sore throat, those sort of adverse effects following immunization,” said Perla B. Alvizo, Regional Supervisor.

With the health department aiming to inoculate all identified priority sectors, DOH Caraga reiterated its call to implementing partners and local health offices to vaccinate only those identified in their masterlist and avoid giving vaccines to those who do not belong to the eligible population. (DMNR/PIA-Caraga)

Pagtukoy ng mga nararapat na proyekto tinutukan ng mga barangay leaders sa Butuan

By Jennifer P. Gaitano

LUNGSOD NG BUTUAN, Abril 8 (PIA) -- Sa layong maresolba ang mga issue at concern sa mga barangay, naging aktibo ang mga barangay leaders sa lungsod sa pagtukoy ng mga nararapat na proyekto sa kani-kanilang lugar upang mas maging maayos at matiwasay ang pamumuhay ng mga residente dito.

Parte ito sa mas pinaigting na implementasyon ng Barangay Development Program (BDP) sa ilalim ng Regional Task Force to End Local Communists Armed Conflict (RTF-ELCAC) sa Caraga region.

Isa si punong barangay Florencio Cagas ng Sto. Nino sa mga umaasang mas mapapaunlad pa ang kanilang barangay sa maibibigay na proyekto mula sa iba’t-ibang ahensiya ng gobyerno. Mahalaga aniya ang partisipasyon ng mga barangay leaders sa ginagawang Town Hall Meetings ng Department of the Interior and Local Government (DILG) upang malaman ang kanilang mga hinaing at kinakailangang intervention.

“Magandang hakbang ito ng gobyerno dahil natutugunan ang pangangailangan ng mga residente sa barangay sa pamamagitan ng pagbigay ng mga proyekto na malaking tulong sa pagpapaunlad rin ng kabuhayan ng mag tao,” ani ni Cagas.

Nanawagan din si Cagas kay Pangulong Rodrigo Duterte na mas mapalawak pa ang implementasyon ng BDP hanggang sa kasulok-sulokang bahagi ng rehiyon.

“Sana mas marami pang barangay ang makinabang sa programa ng gobyerno para matugunan din ang problema sa patungkol sa mga makakaliwang grupo at ng sa ganun ay marami na rin ang magbalik-loob sa gobyerno,” dagdag ni Cagas.

Binigyang diin naman ni Annabel Yangson, local government capability development division chief ng DILG-Caraga, ang mahalagang tungkuling ginagampanan ng mga barangay leaders sa pagpapanatili ng kaayusan, lalo na sa pagsugpo ng mga ilegal na gawain sa barangay, maging ang problema sa insurhensiya. (JPG/PIA-Caraga)

Sewage treatment ug septage management sa Cabadbaran gi-establisar

By Jessica O. Mellejor

DAKBAYAN SA BUTUAN, Abril 8 -- Atol sa ika 81st sesyon regular sa Sangguniang Panlalawigan sa Agusan del Norte niadtong Marso 15, 2021, gipalabang ang resolusyon nga nag establisar usa ka husto nga sistema sa pagdumala sa mga hugaw ug septage management sa syudad sa Cabadbaran, lalawigan sa Agusan del norte.

Tumong ug tuyo sa City Ordinance No. 2020-054 sa syudad nga gidiklara sa Sangguniang Panlalawigan nga subay sa balaod, nga mailikay ang katawhan sa syudad sa epekto sa water pollution pinaagi sa pag establisar og mga mekanismo batok niini.

Gilangkob sa maong ordinansa ang mga residential structures, commercial ug industrial establishments, lakip na ang government al  ug institutional structures.

Basi sa Section 13. Prohibited Acts - Gidili ang mga mosunod:
a. Pagdumili sa pag desludge o paghinlo sa septic tank;
b. Pagdumili sa mga bag-o ug adunay na puy-anan, komersyal, pang-industriya, pangagamhanan, ug pasilidad sa institusyon nga makakonektar sa magamit nga mga linya sa imburnal;
c. Pag-labay sa septage wastewater sa mga kanal, suba, ug uban pang natural ug artificial waterway ug uban pang bukas nga lugar;
d. Paghinlo ug pagdala sa septage nga walay mga permiso ug accreditation gikan sa mga otorisadong ahensya; ug
e. Ang pagkuha / paggamit sa serbisyo nga iligal / dili akreditado nga desludger, transporter sa bisan kinsa nga tawo o pagtukod aron mawala ang septic tank o ilabay ang ilang wastewater.

Multahan kadtong si bisan kinsa nga magalapas sa mga mando sa maong balaod.
A. Para sa mga Residential Homeowners (Cities)

Unang paglapas - P1,500.00 ug ang pag-isyu sa usa ka pahibalo sa paglapas; Ikaduhang paglapas - P2,500 ug mandatory environment related community service;   Ikatulo nga paglapas - P5,000.00 ug dili pag-isyu sa clearance sa barangay; ug ang mosunod pa nga paglapas – P5,000 may kalabotan sa palibot nga serbisyo sa komunidad, ug padayon nga pagdumili sa pag-isyu sa clearance sa barangay hangtod nga ang tag-iya ug/o mogamit nakasunod sa mga probisyon sa kini nga ordinansa.

B. Alang sa mga tag-iya sa negosyo (Cities)

Unang paglapas - P2,500 ug ang pag-isyu sa usa ka pahibalo sa paglapas sa komunidad;  Ikaduha nga paglapas - P5,000.00 ug Issuance of a Cease and Desist Order.

Ang ordinansa gi-aprobahan pinaagi sa Sanggunian Resolution No. 126-21 sa pagpangamahan ni Provincial Board Member James T. Reserva, tsirman sa Committee on Environment and Natural Resources. (LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Pagtabang nga mahimong paspas ang pagpaangat sa kahimtang sa IPs gihisgutan tali sa probinsya ug NCIP

By Shena Mae Pabia

DAKBAYAN SA BUTUAN, Abril 8 -- Gihisgutan niadtong Miyerkules sa miting tali sa AGUSAN UP! Coordinating Center ug National Commission for Indigenous People kun NCIP ang posibleng mga lakang aron makatabang pagseguro ug mahimong paspas ang pagpaangat sa kahimtang sa pagpuyo sa mga Indigenous Peoples kun IP sa Agusan del Norte.

Giila ang IPs sa nasudnon ug probinsyal nga panggamhanan nga usa sa mga priority sectors nga kinahanglan abagan aron mahimong takus sa pakiglambigit sa mainstream society ug mogawas nga malamboon ang pagpuyo.

Alang sa NCIP upat ka batakang development concerns ang buot nilang ipaneguro ug kini mao ang mosunod: 1) Maseguro nga ilhon ang katungod sa mga IPs sa ilang ancestral domain, 2) Self-governance ug empowerment, 3) Social justice and human rights, ug 4) Cultural integrity.

Sama ra niini ang pangtan-aw sa probinsya sa direksyon sa panerbisyo niini nga gilatid diha sa AGUSAN UP!, ang kampanya sa pagpalambo sa administrsayon ni Gobernador Dale B. Corvera kaabag ang buhatan ni Kongresista Angel Amante-Matba.

Ang gilantaw lang karon ubos sa kampanya mao nga mahimong mas paspas pa ang mahimong dagan sa paglambo.

Sa samang diskusyon gilatid sa AGUSAN UP! ang posibleng mahimong development target nga hiusahan sa tanang IPs sa probinysa ug hiniusang tabangan pagpahiluna sa probinsya, sa NCIP ug uban pang mga ahensya.

Gibanabana nga naay 5,000 ka pamilya ang mga IPs sa tibuok probinsya karon. Kung ekonomikanhong paglambo ang hisgutan ug kung puntingon ang average household annual income nga Php240,000 (Php20,000 ang bulan) pag-abot sa 2027, kinahanglan makamugna ang mga IPs og Php1.2 bilyones nga Gross Value Added (GVA) matag tuig.

Aron mamugna ang maong GVA, kinahanglan makagama ang mga IPs og mga produkto o serbisyo nga mohalin og kapin kon kulang balor Php2.4 bilyones.

Niini, ang tutokan sa suporta sa ekonomikanhong kalihukan alang sa mga IPs mao ang pagmugna og mga produkto og serbisyo nga mohalin og labing ubos Php2.4 bilyones.

Kung kapanukarang resources aron mamugna ang mga produkto nga mohalin sa maong kantidad ang hisgutan, naay kapin sa 100,000 ektaryas ang siyam ka Certificate of Ancestral Domain Title [CADT] nga naa sila karon. Bisan katunga o 50,000 ektaryas lang ang mahimong productive hangtud 2027 ug makahalin lang gikan sa lainlaing tanum og Php60,000 matag ektarya mokantidad na kini og Php3 bilyones.

Kung pananglitan usa sa tutokan ang pagpananum og commercial trees (falcatta) sa mga CADT areas, nagkinahanglan lang og 19,200 ektaryas nga plantasyon aron makahalin og Php2.4 bilyones matag tuig.

Ang maong 19,200 ektaryas ipailawom sa walo ka tuig nga plant-harvest-plant cycle ug maghatag og 2,400 harvest area matag tuig. Gibana-bana nga mohalin og kapin kon kulang Php1 milyon ang matag ektarya sa falcatta ug niini mohalin kini ug Php2.4 bilyones matag tuig.

Ang maong halin gikan sa raw logs lang. Mas taas pa unya ang mahimong mamugnang bahandi gikan niini tungod kay ipahiluna usab sa probinsya nga naay motumaw nga mga planta nga maoy moproseso sa mga kahoy dinhi sa probinsya mismo.

Nasabutan sa maong tigum nga inisyal nga hiusahan ang maong development targets ug danihon ang ubang ahensya aron hugopan kini ubos sa kampanyang “CADT OG-KAAGPAS!” (Higaonon for “CADT Express”) nga dalhon isip kabahin sa mga programa sa AGUSAN UP!

Gipresenta usab sa NCIP ang pagmugna og usa ka Demonstration Farm nga magsilbi usab nga Eco-Tourism Spot sa Balaatan, Camagong, Nasipit, usa sa mga proyekto nga gipahilunaan og inisyal nga pundo sa buhatan ni Kong. Amante-Matba, isip kabahin sa ilang Rights-based Develeopment.

Approach thru Culturally Responsive Environmentally Adaptive and Time-bounded Enrichment (RDA-CREATE). Gilantaw nga ipahiluna usab kini sa laing mga CADT areas.

Apil usab sa CADT OG-KAAGPAS ang mga sosyal nga mga serbisyo kalabot sa panglawas, edukasyon, mga pagbansay lambigit sa mga kahanas nga gikinahanglan subay sa kalihukan pangkalambuan nga himoon.

Kabahin usab sa kampanya ang organizational development nga tutokan sa NCIP ug institutional capability building nga pangunahan sa probinysa kaabag ang mga nasudnong ahensya.

Nauyonan nga dad-on kini nga mga ideya sa mga konsultasyon sa mga IPs ingon man sa ubang mga ahensya sa gobyerno alang sa mahimo nilang suporta sa mosunod nga mga semana. (LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Tulong sa mga magsasaka at mangingisda ng Tandag patuloy

By Nerissa M. Espinosa

TANDAG CITY, Surigao del Sur, Abril 8 -- Sa pangunguna ng alkalde ng lungsod ng Tandag na si Mayor Roxanne Pimentel at Gobernador Alexander Pimentel ng Surigao del Sur, patuloy ang pagpapatupad ng Cash and Food Subsidy For Marginal Farmers and Fisher folk Project ng pamahalaang lungsod.

Tumanggap nito lamang Abril 6 ang 254 na mangingisda, 38 magsasaka na rehistrado ng Philippine Coconut Authority (PCA) Surigao del Sur Provincial Office at dalawang indigent farmers ng lungsod.

Ang nasabing aktibidad ay parte pa rin sa patuloy na pagtulong sa mga mahihirap na nasa sektor ng agrikultura.

Tumanggap ang mga nasabing benepisyaryo ng humanitarian packs, at tig-isang sakong bigas. Kasama ng alkalde ang mismong City Agriculturist na si Von Falcon.

Samantala, sa kabila ng dami ng mga dadalo ng programa ay mahigpit pa rin na ipinatutupad ang minimum health and safety protocols kontra COVID 19. (DXJS RP-Tandag/PIA-Surigao del Sur)