(PAGASA 24-HOUR PUBLIC WEATHER FORECAST as of Wednesday, 08 April, 2020) Mindanao will have partly cloudy to cloudy skies with isolated rainshowers or thunderstorms due to Easterlies. Light to moderate winds from east to northeast with slight to moderate seas. PAGASA Mindanao/jaf

Friday, February 28, 2020

HR groups intensify advocacy campaign in Dinagat Islands

By Susil D. Ragas

SAN JOSE, Dinagat Islands, Feb. 28 (PIA) -- The Commission on Human Rights (CHR) in Caraga, BALAOD Mindanaw and Philippine Alliance Human Rights Advocate have intensified their human rights advocacy campaign with the conduct of a forum together with the different human right groups in the province.

The said groups initiated the forum to educate and inform the people regarding human rights and to establish a training center for the conduct of workshops and immersion programs on human rights concerns.

CHR Caraga Regional Director Atty. Jerrefe Bacang encouraged the people of the province to create and institutionalize a People’s Council for Dinagat Islands with the support of the local government units to monitor, assist and immediately address human rights concerns.

On her part, Governor Arlene Kaka Bag-ao said laws on human rights were created not only to help the poor and deprived individuals but also served as a lookout to safeguard government integrity and no abuse of power.

Meanwhile, Tambuyog Development Center, Inc. Executive Director Dinna L. Umengan vowed to assist the local fishermen improve their livelihood through a just and fair municipal ordinance on illegal fishing.

There is also a need to formulate a comprehensive development plan that will protect the interest of the people, the community and the environment as a whole, added Umengan.  (Dinagat Islands-Provincial Information Office/PIA-Dinagat Islands)

SP employees capacitate on Budget Control System version 2.0

SURIGAO CITY, Surigao del Norte, Feb. 28  -- The employees of the Sangguniang Panlalawigan (SP) of Surigao del Norte recently participated in the orientation cum workshop on the Budget Control for Appropriations, Allotment releases and Obligations using version 2.0 of the Budget Control System (BCS) for offices.

The said orientation workshop, which was facilitated by the Provincial Budget Office, primarily aimed to capacitate its employees on the 2.0 version of the new budget control system.

Vice Governor Geed Gokiangkee said through the said orientation, employees can have better knowledge and system on the execution of the fiscal year 2020 Annual Budget in accordance with existing rules, laws, and regulations.

He said the execution of the 2020 annual budget is the 4th phase of the budget process in local government units of the province.

Gokiangkee said the budget process involved the usual recording of appropriations in the proper registries, the release of allotments and the recording of actual obligations and disbursements of funds for approved projects, programs and activities (section 305 of Republic Act 7160 and Budget Operation Manual for LGUs, 2016 edition).

The improvement of the budget system is to complement the implementation of enhanced e-Budget/ e-NGAs version 2.0 of the Commission on Audit (COA). (Susil D. Ragas/Sangguniang Panlalawigan-Surigao del Norte/PIA-Surigao del Norte)

Census board sa Dinagat Islands nagtigum

By Susil D. Ragas

SAN JOSE, Dinagat Islands, Peb. 28 (PIA) -- Malampuson ang gipahigayon nga panagtigum sa mga miyembro sa Provincial Census Coordinating Board (PCCB) sa probinsya nga gipahigayon niadtong Pebrero 27, 2020 didto sa Conference Hall sa Provincial Governor's Office.

Ang maong panagpulong gipangunahan ni Governor Kaka Bag-ao isip chairperson sa PCCB ug gitambungan sa mga personahe sa Philippine Statistics Authority (PSA) ug gilangkuban sa mga nagkadaiyang buhatan ug ahensya sa gobyerno nga adunay dakong kalambigitan sa pagpatuman sa ipahigayon nga 2020 Census of Population and Housing (CPH).

Atol sa maong panagtigum gituki ang matang sa tabang nga gikinahanglan sa buhatan sa PSA nga nakig-alayon sa lokal nga panggamhanan sa probinsya ug mga sangay nga ahensya sa gobyerno alang sa hapsay nga pagpatigayon sa umaabot nga nasudnong kalihukan.

Gibutyag usab sa PSA ang tanang detalye ug impormasyon, sama sa gidaghanon sa tawo nga gikinahanglan sa matag lugar o barangay, diin pagalangkuban kini sa mga magtutudlo nga gikan sa DepEd ug mga Enumerators, Team Supervisors, ug Census Area Supervisors nga nakaplanong adunay pagahimuong pagbansay-bansay adisir ang naasoy nga aktibidad. (Dinagat Islands-PIO/PIA-Dinagat Islands)

PENRO Dinagat Islands mipahigayon sa PRDP orientation

SAN JOSE, Dinagat Islands, Peb. 28 (PIA) -- Ang buhatan sa Provincial Environment and Natural Resources Office (PENRO) mipahigayon og orientation mahitungod na sa Philippine Rural Development Project (PRDP) kaniadtong Pebrero 27, 2020, didto sa buhatan sa Provincial Environment and Natural Resources Office (PENRO-LGU) Cottage ning probinsya.

Atol sa gihimong pagbansay-bansay gisuta ug gihan-ay sa head sa I-Plan nga si Cerencio Tila ang sumbanan ug mga polisiya sa PRDP.

Matod pa niya nga ang PRDP adunay taas nga sukaran kung kalidad sa proyekto ang hisgutan para maseguro nga dili makalas ang pondo ug ang kahago sa tawo.

Gipasabot usab ni Tila nga ang mga proyekto nga Farm to Market Road (FMR) gihimu aron mas mapadali ang trasportasyon sa mga produkto padulong sa merkado ug pinaagi usab sa PRDP, ilang gitudluan ang mga katawhan sa pagnegosyo, pagpananom, pagproseso ug pag dala sa ilang proyekto ngadto sa merkado.

Ang maong panagtigum gitambungan sa mga hepe sa Provincial Planning and Development Officer, Provincial Agriculturist Office, Provincial Environment and Natural Resources Office, Provincial Engineering Office, Provincial General Services and Development Office, Provincial Assessor's Office, Provincial Information Office ug pipila ka personahe sa PRDP Project Support Office. (Dinagat Islands-PIO/PIA-Dinagat Islands)


MOA tali Jabonga, Cbr alang diagnostic, drug testing center himuon

By Jessica O. Mellejor

DAKBAYAN SA BUTUAN, Pebrero 28 -- Usa ka kasabotan kon Memorandum of Agreement (MOA) ang gitakdang pirmahanan tali sa Jabonga Municipal Hospital ug Cabadbaran Diagnostic ug Drug Testing Center alang sa usa ka referral system aron mahatagan og paspas ug sayon nga maadtoan sa mga pasyente nga nanginahanglan og laboratory ug diagnostic ug drug testing services in kaso nga walay susamang serbisyo sa Jabonga Municipal Hospital.

Gipalig on sa lokal nga panggamhanan sa Agusan del Norte pinaagi sa MOA ang dugang serbisyo alang sa Diagnostic ug Drug Testing services sa Cabadbaran City, diin usa kini ka DOH-licensed diagnostic center aron mapadali ang mga laboratory examinations.

Ang maong center ang kinadul-an nga diagnostic ug drug testing center sa maong mga ospital.

Ang maong ospital kinahanglan mobayad sa mga bayronon nga giresibo sa billing statement alang sa Philhealth-sponsored, sa mga kabos, ug mga 4P’s nga pasyente nga gipadangop sa maong mga procedures. Ang empleyado ug self-employed PHIC nga matang nga pasyente, kinahanglan usab mobayad sa balayranan adesir magpalaboratoryo.

Aron plastar ang implementasyon niini gihatagan og awtoridad sa Sangguniang Panlalawigan si Provincial Governor Dale B. Corvera aron mopirma sa MOA pinaagi sa Sanggunian Resolution No. 053-2020, nga gipanginahanan ni Bokal Elizabeth Marie R. Calo. (LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Organikong pagpanguma padayong gipalambo sa mga mag-uuma sa Carmen

By Angel F. Gaviola

CARMEN, Agusan del Norte, Pebrero 28 -- Sa tumong nga mahimong luwas sa kemikal ug maayo ang kalidad sa mga pagkaon, padayong gi asdang karon sa mga mag-uuma sa lungsod sa Carmen, Agusan del Norte ang organic farming alang sa mga nag-unang kalan-onon sama sa prutas ug utanon.

Sa pakig-tambayayong sa Provincial ug Municipal Agriculture Office, gipailawom sa tulo kaadlaw nga pagbansay sa organic farming system ang dul-an 40 ka mga mag-uuma sa maong lungsod sa milabay’ng semana.

Ang maong pagbansay ingon ni Joseph L. Delos Santos, Carmen Municipal Agriculturist ilang gisunod pinasikad sab sa nagtunhay nga Republic Act 10068, “An Act providing for the Development and Promotion of Organic Agriculture in the Philippines and other purposes,” diin nagmando nga 5 ka porsyento sa mga agricultural lands tamnan sa organikong pamaagi.

Gihimo usab kini agi og pagtuman sa Environment Code sa probinsya sumala pa ni Julius Cesar Lomarda, organic farming focal person sa probinsya.

Sa maong pagbansay nagmugna usab ang mga partisipante og mga organikong abuno sama sa Oriental Herbal Nutrients (OHN) ug foliar fertilizer nga mamahimo nilang gamiton sa ilang tanom nga utanon, mais ug saging pagkahuman sa 20 kaadlaw nga fermentation. (AGUSAN UP, LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Pagproseso sa pinakamahal nga kape gipuntirya sa Cabadbaran

By Angel F. Gaviola

LUNGSOD SA CABADBARAN, Pebrero 28 -- Gipunting karon sa mga mag-uuma sa Cabadbaran City ang pagproseso sa pinangita nga “civet” o ang ilado nga world’s expensive coffee tungod sa talagsaon nga pamaagi sa paggama niini.

Sumala pa ni Maria Arcelle Soria, City Agriculturist, himoon kini sa Cabadbaran pinaagi sa pag-expand sa plantasyon sa kape og kapin kon kulang 100 ektaryas ug pagmugna og eco-park o protected park sa civet cats o milo sa syudad  kaabag ang probinsya ubos sa programang Plant! Plant! Plant! ug Process! Process! Process! sa AGUSAN UP!

Basi sa pagduki-duki, ingon ni Soria, mokabat sa P2,500 ang gibana-bana nga presyo matag kilo sa civet coffee sa mga merkado nga gibansagan “kopi luwak” sa laing nasud kumpara sa regular nga kape nga naa lang sa P500.

Dugang ni Soria nga fermented sa natural nga paagi ang maong kape tungod kay mao kini ang ginakaon sa mga milo. Ang mamahimong ‘hugaw’ nga fermented coffee beans mao na ang kolektahon sa mga mag-uuma ug iproseso isip kape.

Nahibaw-an nga kasamtangang puy-anan ang Barangay Del Pilar sa milo hinungdan sa pagkamugna sa planong pagproseso sa pinasahi nga paagi alang sa taas-taas nga kita sa mga mag-uuma sa lugar.

Sa maong paagi usab, matod pa ni Soria, mahimong atraksyon unya sa turismo ang maong lugar.

Alang sa kahan-ayan kung wala ba kini makalapas sa balaod nga nagdili pagsikop sa mga wild ug endangered nga mananap, makig-coordinate ang syudad sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), kalabot sa maong proyekto. (Agusan UP, LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)