(PAGASA 24-HOUR PUBLIC WEATHER FORECAST as of Friday, 06 December, 2019) Mindanao will have partly cloudy to cloudy skies with isolated rainshowers due to Localized Thunderstorm. Light to moderate winds from Northeast to Northwest with slight to moderate seas. PAGASA Mindanao/jaf

Friday, November 15, 2019

2019 SGLG passers in Caraga increased

By Marilou Autor-Salado

BUTUAN CITY, Nov. 15 -- Cheers and jubilation abound as the official list of the 2019 Seal of Good Local Governance (SGLG) passers was recently posted on the official website.

This year, the region is fortunate to have seen about the two-fold increase, as 19 local government units (LGUs) including two cities and 17 municipalities were listed as passers from only 10 LGUs in 2018.

These cities and municipalities that were conferred with the 2019 SGLG Awards are in Metro Manila are Surigao City; Tandag City; the municipalities of Carmen and Las Nieves in the province of Agusan del Norte; municipalities of Esperanza, Prosperidad and Trento in the province of Agusan del Sur; municipality of Dinagat in the province of Dinagat Islands; municipalities of Burgos, Gigaquit, Mainit, Malimono, Sison, Sta. Monica and Tubod in the province of Surigao del Norte; and the municipalities of Cagwait, Carrascal, Cortes and Hinatuan in the province of Surigao del Sur.

With the recent institutionalization of the SGLG Awards through Republic Act 11292, it is expected that the local government units will be more proactive in promoting good governance especially on practicing transparency and accountability in the use of public funds, in facing the challenge of disaster preparedness and response; providing sensible response to the needs of the vulnerable and marginalized sectors of society; implementation of health programs; investment and employment promotion, among others. (LGOO V, DILG-Caraga/PIA-Surigao del Norte)

Agusan Norte TVET administrators urged to strengthen dual training system

By Robert E. Roperos

BUTUAN CITY, Nov. 15 -- School administrators of the Technical Vocational Education and Training (TVET) in the province of Agusan del Norte were encouraged to strengthen the implementation of Dual Training System.

During today’s Provincial TVET Stakeholders’ Forum held in one of the local convention centers here, 25 administrators attended the forum for which discussion on the implementation mechanics of DTS was made by former TESDA-Agusan del Norte Provincial Director Julius Sol O. Jamero.

In his discussion, Dir. Jamero underscored the importance of venturing into dual training system to level-up the learnings of the trainees in the different qualifications, thus, urging the TVET providers to strengthen the implementation.

“Through DTS, we were able to expose our trainees into the actual world of skills training as they will be trained in industries where their qualifications are fitted,” Dir. Jamero said.

Dir. Jamero pointed out that through DTS, both parties will benefit from it. “For the trainees, they will have an actual experience of working in the industry where their qualifications are fit, and for the industry, they can save inasmuch as hiring manpower is concerned because all they have to do is to let the trainees do the skilled works and they will just give them 75% of the minimum daily wage for their allowance,” he added.

The former provincial director of the province stressed that under Republic Act 7686 or the “Dual Training System Act of 1994,” the basic training to be delivered by Technical Vocational Institutions (TVIs) is 40% while the partner companies will give the advance training that comprises 60% of the system. “The 60% is composed of the following elements: Training Plan, Training Station, In-Plant Trainer, Training Agreement, and Industrial Coordinator,” he said.

During the Open Forum, Cris Lindo, School Administrator of GML Agri-Ventures Farm made clarification on the support that TVIs can get from TESDA through this program. Dir. Jamero said through the scholarship programs, TVIs who are offering DTS will be given slots in accordance with the requirements.

The DTS, as its name suggests, is a training modality that combines theoretical and practical training. It is called dual training because learning takes place alternately in two venues: the school or training center and the company or workshop.

In DTS, the school and workplace share the responsibility of providing trainees with well-coordinated learning experiences and opportunities.

This close cooperation between the school and the company ensures that the trainees are fully equipped with employable skills, work knowledge, and attitudes at the end of the training.

The general and occupation-related theoretical instruction provided by the school is complemented by on-the-job training in the workplace. Trainees under the DTS spend at least 40 percent of the training/learning time in school and 60 percent for practical training in the company. (TESDA Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

SurSur mayor urges parents to have children vaccinated vs polio

By Kim Adams Jamilo, Bayabas

BAYABAS, Surigao del Sur, Nov. 15 (PIA) -- To prevent the spread of poliovirus in the municipality, Bayabas Municipal Mayor Maria Clarita Garcia-Limbaro on Monday is urging parents to have their children vaccinated against the viral disease.

Parents can have their children immunized for free with the Oral Polio Vaccine (OPV) in barangay health centers in the said municipality, which will commence on Nov. 25 until Dec. 7, 2019.

"Mga Nanay ug Tatay, ato iseguro nga luwas sa polio ang ato mga anak edad sa 0 to 5 years old. Adunay pagahimoon nga libreng Oral Polio Vaccination (Patak kontra Polio) matag barangay (To the mothers and fathers, let's make sure that our children from zero to five years old are safe from poliovirus)," the mayor said in her Facebook post.
Limbaro said that everyone should cooperate since the Poliovirus is already an epidemic in the country, and can pose health risks to children.

The final schedule of the patak stations in every barangay will be announced later by the local government unit.

Last September 29, the poliovirus reemerges in the Philippines, 19 years after the country declared free in 2000.

According to the Department of Health, there are now four polio cases reported on November 5 after the outbreak was declared. (SDS/PIA-Surigao del Sur)

Pagiging responsible at wais na konsumante, isinadula ng mga kabataan sa Short Film Competition

By Jennifer P. Gaitano

LUNGSOD NG BUTUAN, Nobyembre 15 (PIA) - Isang Short Film Competition ang inilunsad sa Caraga region na layong ituro sa publiko partikular sa mga kabataan ang pagiging responsableng consumer.

Nilahukan ito ng mga mag-aaral mula sa iba't ibang paaralan sa rehiyon kung saan ang tema ay “Sustainable Consumption: Understanding the Impact of Consumer’s Choices in a Shared Environment.”

Ang mga istoryang kalahok umiikot sa mga tinatawag na digital commerce at vulnerable groups tulad ng senior citizen, persons with disability at mga bata.

Isa si Adrian Raye Tan, grade 11 student ng Surigao del Norte National High School sa mga lumahok. Hindi niya akalain na mananalo ang kanilang short film sa kabila ng maikling panahon ng produksyon.

“Hindi talaga namin inasahan na mananalo din kami. Kaunti lang kasi yung oras na ibinigay sa amin para matapos naming kaagad ang video. Nagpapasalamat pa rin kami lalu na sa aming coach na puspusan ang paggabay sa amin sa pagawa ng aming entry,” sabi ni Tan.

Masaya rin ang estudyanteng si Jerson Paul Malupa, grade 11 sa Bayugan National Comprehensive High School sa Agusan del Sur, na nanalo ang kanilang entry na may temang sustainable consumption.

Hinimok din niya ang kanyang kapwa kabataan na maging malikhain at masinop sa pagbuo ng mga konseptong makatutulong sa kampanya ng gobyerno.

“Magpatuloy lang sa pagsasanay sap ag-edit ng videos at pagbuo ng mga makabuluhang storya na makatutulong sa ating komunidad,” pahayag naman ni Malupa.
Kabilang din ang Don Ruben Ecleo Sr. Memorial National High School sa Dinagat Islands sa tatlong regional winners.

Ang mga nagwagi sa  kompetisyon ay tumanggap ng plake at cash prize mula sa Department of Trade and Industry (DTI)-Caraga.

Samantala, binigyang-diin din ni DTI-Caraga regional director Brielgo Pagaran na bilang consumer, kailangang maging mapanuri at may pagpapahalaga sa kalikasan. (JPG/PIA-Caraga)

AgNor inilunsad ang 8-point development agenda

By Nora L. Molde

LUNGSOD NG BUTUAN, Nobyembre 15 (PIA) -- Iba’t ibang aktibidades ang sabay-sabay na idinaos sa iba’t ibang bayan ng Agusan del Norte upang ilunsad ang Agusan Up o ang 8-point development agenda ng probinsya. Sa pangunguna ni Gobernador Dale Corvera at mga opisyales ng Agusan del norte, binuksan nito ang mga oportunidad  sa mga residente ng probinsya upang mas maiangat pa ang kanilang kabuhayan.

Kabilang sa flagship programs ng Agusan Up ay ang Agus 3Ps o ang plant and process for prosperity program, upang mas maiangat ang economiya; ang Amumang Agusanon para sa maayos na serbisyo; Lunhawng Agusanon upang mapanatili ang pagkakaroon ng maganda at ligtas na kapaligiran; at ang Hiniusang Lihok Agusan para sa maunland at maayos na gobyerno.

Napakahalaga ng Agusan Up na siyang basehan ng ating mga development agenda ayon kay Gob. Corvera, dahil ito ay magbibigay ng malaking pagbabago sa probinsya lalong-lalo na sa mga residente nito. 

Nangako din ang mga local chief executives na pagtulong-tulongan upang ang mga adhikain ng nasabing development agenda ay maisagawa at maisakatuparan ng walang halong politika.

Sa pangunguna ni municipal mayor Norbert Pagaspas, buong pwersa ang bayan ng Buenavista na tutulong at susuporta upang maisakatuparan ang lahat ng plano ng Agusan Up.

Nangako din si second district representative Maria Angelica Rosedell Amante-Matba na susuporta at bigyan ng malaking atensyon upang maisakatuparan ang lahat ng agenda ng programang Agusan Up. (NCLM/PIA Agusan del Norte)

Organic farming sa lungsod sa Santiago hugot nga ipatuman

By Prisilina P. Amoroso

SANTIAGO, Agusan del Norte, Nobyembre 15 -- Hugot nga ipatuman ang Organic Farming sa lungsod sa Santiago ning probinsya human nagpalabang og duha ka ordinansa ang Sangguniang Bayan sa maong lungsod.

Human sa pagtuon ug pagtimbangtibang sa Committee on Agriculture and Agrarian Reform, gi-aprobahan sa Sangguniang Panlalawigan ang duha ka ordinansa sa nasangpit nga lungsod ang Municipal Ordinance NO. 120-2019, “An Ordinance Requiring All Local Farmers within the Municipality of Santiago, Agusan del Norte the Practice of Organic Farming, Providing Penalty for Violation thereof” ug ang Municipal Ordinance No.121-2019, “An Ordinance Institutionalizing the Application Promotion and Implementation Of Organic Farming in the Municipality Of Santiago, Appropriating Funds thereof," ug sa uban pang katuyoan niini.

Ang tinguha sa maong mga ordinansa, nga magdasig sa tanan nga lokal nga mag-uuma ug uban pang mga hingtungdan, nga magpraktis alang sa standard nga teknolohiya sa organikong pamaagi, para sa maayong kalidad ug epektibo nga pagpanguma. Sa dili pagsunod sa nahisgutan nga ordinansa adunay ipataw nga silot ug multa.

Kini nga lakang alang sa kinatibuk-ang kaayohan sa munisipyo ilalum sa Republic Act No. 10068, “An Act providing for the Development and Promotion of Organic Agriculture in the Philippines and Other Purposes.”

Gihimo usab kini sa pagsunod sa Article V (Agricultural Resource Management and Development) of the Environment Code of the Province of Agusan del Norte. Ingon usab ang nasangpit nga ordinansa sa munisipyo nahisubay sa Provincial Ordinance No. 292-2012, An Ordinance Institutionalizing the Promotion and Implementation of Organic Farming in the Province of Agusan del Norte, Appropriating Funds therefore and for other purposes.

Sa pagpangamahan ni Provincial Board Member Virgilio R. Escasinas, Jr. gi-aprobahan ang Sanggunian Resolution No. 090 ug 091-2019 sa Sangguniang Panlalawigan. (LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Palisiya sa paggamit og celpon sa mga buhatan sa Carmen ipatuman

By Prisilina P. Amoroso

CARMEN, Agusan del Norte, Nobyembre 15 -- Gidili na ang paggamit sa celpon sulod sa mga buhatan sa oras sa tingtrabaho sa mga empleyado sa munisipyo sa Carmen, ubos sa gipakanaog nga Municipal Ordinance No. 03-2019 nga gipangamahanan ni Bise Mayor Ramon M. Calo sa Sangguniang Bayan sa nasangpit nga lungsod.

Kini human gideklara nga balido ang Municipal Ordinance No. 03-2019 sa Sangguniang Panlalawigan, pinaagi sa Sanggunian Resolution No.117-2019 sa pagpangamahan ni provincial board member Erwin L. Dano.

Sa patuon nga gihimo sa Committee on Information and Communication diin tsirman si BM Dano, nakita sa komite nga ang lakang sa Sangguniang Bayan nagtumong aron mapatuman ang usa ka episyente ug epektibo nga pamaagi alang sa maayong pagserbisyo sa katawhan sa Carmen.

Ang ordinansa sa munisipyo nahisubay sa CSC Resolution No. 1701077-2017 Rule in Administrative Cases in the Civil Service.

Ubos sa giingon nga resolution sa CSC, ang opisyal sa goberno ug mga empleyado nga tingali nakit-an nga nakalapas sa conduct prejudicial to the best interest of the service adunay ipataw nga penalty, sa unang higayon nga suspindihon sa unom ka bulan ug hangtod sa usa ka tuig ug ang ikaduha nga kalapasan nagpasabot nga pagtangtang sa Serbisyo. (LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Shuttle service alang PWDs, senior citizens sa Cabadbaran i-implementar na

By Prisilina P. Amoroso

DAKBAYAN SA CABADBARAN, Agusan del Norte, Nobyembre 15 -- Shuttle service para sa persons with disability  o PWDs ug senior citizens sa syudad sa Cabadbaran i-implementar na, human gideklara sa SP nga balido ang City Ordinance No. 2019-010, nga nagmugna sa Persons with Disability and Senior Citizens Shuttle Service nga programa sa nasangpit nga syudad, ning lalawigan.

Ang katuyoan sa ordinansa ang paghatag og usa ka mahigalaon, komportable nga serbisyo sa transportasyon sa publiko nga eksklusibo alang sa PWDs ug senior citizens sa syudad sa Cabadbaran ug aron matubag ang ilang panginahanglan, pinaagi sa Shuttle service ug maghatag usab og espesyal nga agianan sa bisan unsang mga dalan sa sulod sa syudad alang niani nga mga sektor.

Ang City Ordinance No. 2019-010 balido nga nahisubay sa Article 2, Section 10 sa Philippines Constitution nga nagmando nga “that the state must give preferential attention to the welfare of the less fortunate, the poor, uneducated, underprivileged and disabled constituents of the society.”

Nahisubay usab kini ubos sa R.A. 7277, "An act providing for the rehabilitation, self reliance of disabled person and their integration into the mainstream of society,” ingon man sa R.A. 7432, “An act to maximize the contribution of senior citizens to nation, building grand benefit and special privileges and other purposes.”

Gi-aprobahan ang City Ordinance No. 2019-010 sa Sangguniang Panlalawigan, sa ika16th regular sesyon nga nahitabo niadtong Oktobre 21,2019, sa pagpaningkamot ni provincial board member Elizabeth Marie R. Calo, pinaagi sa Sanggunian Resolution NO. 136-2019. (LGU Agusan del Norte/PIA Agusan del Norte)

Mga lolo’t lola sa Agusan del Norte nagtipon-tipon

By Nora L. Molde

LUNGSOD NG BUTUAN, Nobyembre 15 (PIA) -- Mahigit tatlong daang opisyales ng mga senior citizens ang nagtipon-tipon sa ginawang 1st Senior Citizens Summit sa probinsya ng Agusan Norte. Ayon kay Provincial Social Welfare and Development officer Silver Joy Tejano, layunin ng nasabing summit ang marinig ang kailang mga ideya at makapagsolicit ng mga impormasyon hinggil sa mga katayoan at mga hinaing ng mga senior citizens sa iba’t ibang lugar ng probinsya.

Ayon pa kay Tejano, sa pamamagitan ng pagtipon-tipon ng kani-kanilang mga opisyales mula sa iba’t ibang barangay, munisipyo at  pag-uusapan nito ang mga karapat dapat na hakbang upang mas mabigyan pa ng pansin ang kanilang mga hinaing sa tulong na rin ng pamahalaang probinsyal.

Paliwanag ni board member Elizabeth Calo, ang Sanguniang Panlalawigan committee chairperson ng social services, maliban sa pagpaplano ng mga posibleng programa para sa kanila, layunin din nito na makuha ang mga suggestions at tulong upang magkaroon ng legistaliba lalo na ang pagbibigay tulong at benepisyong para sa kanila.

Laking tuwa din ang nadarama ng office of the senior citizens affairs national president na si Benjamin Medina dahil isa itong venue kung saan nakita nila ang kanilang kahalagahan kahit sila ay matatanda na.

Ayon din kay Precioso Maravilles, ang Federation of Senior Citizens Association of the Philippines Agusan del Norte, ang probinsya ay may mahigit 27,000 senior citizens ngunit ang summit na ito ay dinaluhan lamang ng mga opisyales at responsibilidad din nila ang maipaabot sa kanilang mga myembro kung ano ang napag-upsapan dito. (NCLM/PIA Agusan del Norte)