Saturday, May 2, 2015

Cebuano News: DILG nanguna sa HIV/AIDS updates

Ni Mary Cheryl S. Monoy

BUTUAN CITY, Mayo 2 (PIA) - Gipangunahan sa Department of Interior and Local Government (DILG) sa probinsya sa Agusan del Norte ang Provincial Orientation on HIV and AIDS (Human Immuno Virus / Autoimmune Deficiency Syndrome) kaniadtong Abril 17, 2015 sa Provincial Training Center nga gitambungan sa mga Municipal Health Officers ug Punong Barangays.

Sumala ni April Rose Y. Serrondo, usa ka nurse sa Department of Health (DOH), basi sa datus kaniadtong January 2015, aduna nay 76 ka tao ang nasakit sa AIDS: 13 sa Agusan del Norte ug 63 sa Butuan City nga kasagaran anaa sa age bracket nga 15 – 24 anyos. Nahitala nga 18 anyos ang pinakabata ug 67 anyos ang pinakatiguwang nga adunay sakit niini. Napamatud-an usab nga kasagarang rason nganong nasakit niini ang usa ka tao mao ang Men having Sex with Men (MSM) kun mga huyang ug bisexual ug ang pag-share sa kontaminadong dagum nga gigamit sa droga.

Gituki usab sa maong panagtigom ang Republic Act 8504 o ang Philippine AIDS Prevention and Control Act of 1998. Matod pa sa maong balaod, gikinahanglan nga ang tanan makahibalo gayod kung unsa ang AIDS aron makahibalo usab kung unsaon paglikay niining maong sakit. Dugang pa, ginadili usab ang pagpataka og istorya kung ang tao adunay AIDS kay supak kini sa gitawag nga “Law of Medical Confidentiality.” Kung ang usa ka tao wala nagsaba sa iyang partner nga aduna siyay AIDS adisir sila nagpakasal, pwede ipa-annul sa iyang partner ang ilang kasal basi ani nga rason.

Gipaklaro usab nga importante ang mag-praktis og safe sex ug kinahanglan imo lang asawa o bana ang imong ka - partner. Hunongon na usab ang “promiscuous lifestyle” o ang pakighilawas sa lain-laing mga partner aron maluwas sa sakit nga AIDS.

Ang Agusan del Norte Provinical Hospital (ADNPH), Caraga Regional Hospital (CRH) ug ang Butuan Medical Center (BMC) ang functional hubs sa AIDS sa tibuok rehiyon. Libre ang tambal sa gobyerno alang sa HIV / AIDS nga mga pasyente sa tibuok nasod.

Ang Cabadbaran City, Jabonga ug Las Nieves lamang nga mga LGUs ang nag-activate sa ilang Local AIDS Council, busa, gi-awhag sa DOH ang uban pang mga LGUs nga mag-activate usab sa ilang Local AIDS Council.

Ang 17 ka rehiyon sa nasod adunay HIV/ AIDS nga kaso apan ang Cebu City maoy adunay pinakataas nga kaso sa AIDS nga 7.7%, gisundan sa Davao City nga adunay 5.0% ug sa Cagayan de Oro City nga adunay 4.7%.


Mitambong usab sa maong aktibidad sila PBM Rey G. Jamboy nga maoy SP tsirman sa Committee on Health and Nutrition uban ni PBM Elizabeth Marie R. Calo nga miyembro usab sa maong komite, DILG Provincial Dir. Romeo A. Solis, Dr. Elizabeth N. Campado – PHO – II ug Dr. Marilou O. Talan – PHO – I, Mayor Jasmin Monton sa Jabonga ug ubang mga bisita. (LGU-Agusan del Norte/PIA-Agusan del Norte)